Model bakımı ve temizliği ile ilgili bir çok bilgi ve fikir vardır ortalıkta. Tabiri caiz ise her kafadan bir ses çıkmaktadır. Çoğu doğrudur bu fikirlerin, ama bazıları şehir efsanesi olabilir ve modele zarar verebilir..

Bu nedenle bu bölümde mümkün olduğunca genel modelcilerin tecrübesine dayalı birikimi yansıtan model bakım bilgilerine ulaşacaksınız. Daha önce yaşanmış ve denenmiş tecrübeleri burada sizlerle paylaşacağız.

Öncelikle şu kuralı unutmamak gerekmektedir; Muhafaza şart! yani temizleme sıkıntısı olmaması için modeli en başta tozdan korumak gerekir. Böylece temizlemeye gerek kalmaz. Bunun içinde 2 seçenek vardır: 1- Korunaklı, minimum toz geçirir bir dolap. Komple cam yada tek taraflı, farketmez. 2- Kutularından modelleri çıkarmamak. Kutudan çıkartmamak, pek fazla tercih edilmemesi gereken bir durumdur. Çünkü modelleri görmek ve göstermek, sergilemek ayrı bir zevk verir. Dolap konusu ise, genelde doğal olarak camekanlı ve ışıklı olanlar tercih edilir. Kilitide varsa daha güvenli olur. Aksi takdirde küçük bebeklerden ziyade büyük bebeklerin sakarlıklarına uğrayabilir modeller.

Tıklayın

Tüm bu koruma önlemlerinin dışında, yinede eğer modellere bakım gerekiyorsa, o zaman farklı işlemlere tabi tutulması gerekir. Bu işlemler tabiki basit işlemlerdir. Ancak gerçek araçlardan bahsetmediğimiz için bu işi çok fazla ciddiye almak, temizlik işini gereksiz bir mecraya sürükleyebilir, hatta modele zarar bile verebilir.

Öncelikle Modele etki eden dış faktörlere göz atarsak ve irdelersek:

1- Toz: Açıkta teşhir edilen modellerin en büyük sorunu tozdur. Genellikle bu tozları modelciler herhangi bir bez ile gidermeye çalışır. Bunu mümkün olduğunca temiz, yumuşak, iz ve iplik bırakmayan ve ince bir bezle silmek gerekir. Mesela tüm marketlerde bulunan Mikrofiber bezler vardır iz bırakmayan. Ama ince kumaşlı olanları almalıki, model üzerinde gezdirirken modelin çıkıntılarını hissederek daha hassas bir silme işlemi uygulansın.

Tıklayın

Yada, bez yerine Bayanların kullandığı ince telli pudra fırçalarıda olabilir. Üzeri az tozlanmış modellerde pratik olarak çok iş görür. Ancak uzun süre toza maruz kalmış bir modelin en derin bölümlerine işleyen tozlar için uygulanacak fazla çare yoktur. Belki az basınçlı bir hava ile temizleme olabilir. Bunun içinde pratik olarak bir pipet yardımı ile bu iş yapılabilir. Ancak üflerkende ağız sıvısını kontrol altında tutmak çok önemlidir aksi takdirde modelin içine zarar verebilirsiniz...
Tüm bu hassas işlemlerin amacı, toz alırken ince kılcal çiziklerden modeli korumaktır. Özellikle modellerin çizik oluşmasına en açık bölümleri olan camlara çok dikkat edilmelidir. Çünkü camlar kaportadan çok daha kolay çizik gösterir modelde. Modelin içinde el ile zor ulaşılabilecek yerlerinde bir kulak pamuğu sayesinde rahatça temizleme şansı olur.

Temizlemede kullanılan sıvı ise genelde Su'dur. Ancak bu suyu, beze nemlendirecek şekilde emdirilmelidir, aksi takdirde su izi kalır, kurulamasıda fazladan uğraş ister. Bu konuda bazı kimyasal temizlik malzemeleri satılmaktadır.
Cila kullanmak, modelde genel olarak gerektirmez çünkü cila gerçek araç boyaları için üretilmiştir. Modellerde ihtiyaç yoktur. Hatta zarar bile verebilir çünkü modelin boyası daha ince ve hassastır.
Silim esnasında özellikle plastik aksamları silerken (tamponlar gibi), fazla bezi bastırmadan silmek gerekir, aksi takdirde boyası beze geçmektedir. Çünkü boya, metal üstünde olduğu gibi plastikte güçlü tutunamamaktadır.

2- Güneş yada spot ışığı: Yüksek ısılı ışıklar, özellikle sarı spotlar, uzun süre modele yakın olarak açık kaldıklarında, modelin özellikle plastik parçalarına zarar verebilirler. Boyaya belki hemen olmasada, lastik parçalar, deri kısımlar zarar görebilir. Bu nedenle Modelin ısıdan uzak kalması, uzun süre sıcağa maruz bırakılmaması şarttır. Ayrıca imkan varsa LED dediğimiz beyaz ama düşük ısılı spotlar kullanmak faydalı olur. Hem daha yüksek ışık verir, hemde Halojen lambalardan daha az ısı yayar, fazla enerji harcamaz. Direk güneş ışığı modele zarar vermez, ancak uzun güneşlenme süresi, sıkıntı doğurabilir aynı ısınma nedeninden. Modelde en korkulan hasarlardan biriside boyanın solması olduğu için, bu basit önlemler mutlaka alınmalıdır.

Tıklayın

3- Parmak izi ve Yağ: El ile tutum sonucu çıkan parmak izi ve vücut yağı, genel olarak pek fazla boyaya etki etmezler ancak iz kalması hoş olmaz, ayrıca yağlı olmasıda elden kayma riskini doğurur. Bu nedenle mümkün olduğunca temiz ve kuru el ile, yada bir bez yada daha hassas modelcilerin yaptığı gibi eldiven ile tutmak, daha doğru olur. Bazı üst sınıf model üreticileri model ile birlikte yumuşak ipeksi eldiven verirler. Ancak isteyen modelciler kendileride bu eldivenlerden temin edebilirler. Özellikle askeri malzeme satan, yada orduya malzeme veren firmalarda bu tip tören eldivenlerinden bulmak mümkündür.

Tıklayın

4- Kötü tutuş:
Modelin doğru yerlerinde tutmak ve kaldırmak gerekmektedir, mümkün olduğunca altından iki teker arası bir yerden kaldırmak çok doğru olur. Eğer modelin orta yerinde eğilecek yada kırılacak bazı detaylar ve aparatlar var ise, o zaman kapı yanlarından tutmak gerekir, yada iki elimizle ön ve arka burunların altından kaldırmak işi çözer. Tabi tüm bu işlemler sırasında ellerimizin kaygan olmamasına dikkat etmeliyiz.

Ayrıca en sık rastlanan düşürme durumlarında biriside;
Model eğer beyaz strofor kutuda gelmiş ise, bu kutular genelde alt ve üst kapak oldukları için her iki tarafından bantlanmaktadır.
ilk açım sırasında genelde bu bantların sadece tek tarafı bıçakla çizilerek açılır, diğer tarafı ise kapı menteşesi gibi kalır.
Başka bir zamanda modeli bir yere götürüp, kutudan çıkarırken bu straforun, bantı yırtılmamış tarafından tuttuğumuzda, bu kutu bantın kesilmiş tarafından açılır ve model yere düşer. Bu konuya çok dikkat etmek gerekir, aksi takdirde ilk dakikada gol yemek hiç hoş olmaz.

5- Meraklı kitlesi:
Özellikle acemi meraklılar, her zaman ve mutlaka bir zarar verirler modellere. Bu nedenle mümkün olduğunca işten anlamayan kişilere modellerinizi elden inceletmeyin. Uzaktan sevsinler daha iyi olur...

6- Su:
Modelleri bol su ile yıkamak, modelin açık metalinin paslanmasına, varsa eğer kumaş kaplaması, kokmasına, yapışkanından kurtulup kaplamanın kalkmasına ve kumaş renginin ve deseninin bozulmasına neden olur. Ayrıca bazı modellerin dekallerinin kalkmasınada sebep olabilir. Boya ve plastiklerin üzerinde kireç lekesi bırakır ve temizlerken sürtünmeden dolayı bu kireç çizikler bırakabilir.

Tüm bunların dışında, geriye bazı küçük önlemlerde, bu modelcilik işinin extra zevk vermesini sağlayabilir. Bunlardan bazıları:

Modelin takoza alınması: Bazı model üreticileri, modelin altından bir aparat ile modeli havaya kaldırıp tekerleri yerden kesen ayaklar veya takozlar koyarlar. Fakat bu özellik yok denecek kadar azdır modellerde. Eğer bu yok ise, kendiniz basit malzemeler ile aynı işlemi yapabilirsiniz. Küçük Plexiglass / mika plastikten teşhir sehpacıkları gibi, yada küp ahşaptan bir parçayı modelin altına koyup yükseltmek gibi. Bu önlemler sayesinde, her zaman olma şartı bulunmasada, zaman içinde tekerlerin çökmesini önlemiş olursunuz. Yani skoda dingil görünümünden korumuş olursunuz modeli. Yandaki fotoğraftada bu üretimden hazır gelen takozları, yada plexiglass hazır satılan ayarlanabilir yükseltme aparatını görebilirsiniz. Tüm reklamcılarda bu malzemeyi rahatlıkla bulabilir, istediğiniz ölçülerde yaptırabilirsiniz.

Lastiklerin oynatılması:
Sürekli sabit duran modelleri arada bir ileri geri hareket ettirerek tekerleri üzerinde yürümesini sağlayarak, zamanla ısıdan yada yer çekiminden dolayı modelin lastiğinin zemine yapışmasını, ezilmesini ve lastik deseninin düzleşmesini önlemiş olursunuz.

Yukarıda bahsedilen tüm bu bakım ve koruma yöntemleri, Modelin kendisi içindi. Bunların yanında varsa eğer, modelleri sakladığımız camekan dolapların bakımınıda ihmal etmemek lazım. bu nedenle camekanların siliminde Mikrofiber bez ile cam suyu kullanmak yeterlidir genel olarak.
Eğer ışık var ise, belli zamanlarda ışıkların üstünde biriken tozu almak yararlı olacaktır.

Modellerin kutuları ise ayrı bir konudur. saklanmalımıdır yoksa atılmalıdır buna kendiniz karar vermelisiniz. Ancak saklama imkanı varsa model kutularının atılmaması daha iyi olur. En azında bir yerden başka yere taşınma durumunda modelin en korunaklı ve güvenli bir şekilde taşınmasını sağlar. Ayrıca elden çıkartmak istemeniz durumundada size yardımcı olur.
Fakat kutuların çok ciddi yer işgalinide göz önünde bulundurmak faydalı olacaktır.

Tüm bu önlem ve işlemler sayesinde, daha keyifli, uzun ömürlü ve disiplinli bir koleksiyon yapış oluruz. Mutlaka daha farklı deneyim ve önlemler vardır. Bunlarda zamanla burada paylaşılır.

Herkese keyifli modeller...